پيشنهاد جديدي براي ساختار درختي زبان هاي غرب و مركزي ايران دارم . ساده و مختصر مي گويم تا سر فرصت راجع به آن مفصل تر و بر اساس مولفه هاي علمي امكان سخن فراهم شود.

چنين مي انگارم كه بايد زبان هاي غرب كشور و زبان هاي وابسته را بايد منشعب از زبان مادي دانست.

بر اين اساس نامگذاري زبان ها را به اين شكل پيشنهاد مي دهم و تا زماني كه خود به يقين نرسم و نقد دوستان را نشنوم بر آن اصراري ندارم.

زبان مادي:

زبان كردي(شامل سوراني و زازا و...)

زبان بلوچي

زبان تاتي( شامل الموتي و ...)

زبان زند و وند(شامل لكي و ايلامي و كلهري و...)

زبان گيلكي

ديروز به طور اتفاقي كتاب " بررسي زبان و ادبيات تاتي" را مي خواندم. كتاب را قبلتر از يكي از قصه نويسان خوب تات زبان هديه گرفته بودم و حالا اين چند روزه كه عيال شهرستان رفته و بنده بيكار و بلكه غصه مند! هستم براي اينكه خودم را مشغول و بلكه گول بزنم رو آورده ام به مطالعه كتاب هاي زير خاكي ! از آن جمله است بررسي زبان تاتي! البته خبرش قبلا روي سايت جام جم آنلاين رفته بود.

تاتي از گروه گويش هاي پارسي ميانه است.
زبان تاتي علاوه بر بلوك زهرا و برخي مناطق استان قزوين و اشتهارد در جمهوري هاي آسياي ميانه نيز گويشور دارد.
ميان گويش تاتي كه از بازمانده هايي زبان آذري است با زبان اوستايي نزديكي بسيار وجود دارد.

اعتراف مي كنم قبلا فكر مي كردم تاتي يكي از شاخه هاي تركي است. و تازه حالا مي ديدم اين گويش ناشناخته چه قرابتي با زبان هاي باستاني و به ويژه همين لكي دارد!

و جالب آنكه مولف كتاب در جايي از كتاب اشعار باباطاهر لك زبان را آورده و نوشته است كه شعرهاي بابا پر از واژه هاي تاتي است! البته مي شود با قياس گفت زبان تاتي پر از واژه هاي لكي است!

به هر حال بازشناخت گويش هاي محلي و منطقه اي زمينه مناسبي براي شناخت زبان هاي باستاني ايران فراهم مي كند  و  با شناخت این گويش ها مي توان تصوير روشني از غناي فرهنگي ايران و اطلس زباني آن منتشر كرد.

برای خواندن خبر جام جم اینجا کلید کنید

                                                        نویسنده: مهدی / مدیر وبلاگ تاریخ و ادبیات لرستان

وقتی زندگینامه ی این بزرگان را مطالعه می کردم جداً از اینکه شاعران لرستانی با وجود این همه ذوق، استعداد، قریحه و اشعار زیبا، تا این حد ناشناخته اند، بسیار ناراحت و سرخورده شدم  :

دلم زخمی و پُر دردَه، به ئیر گوش      تموم خو خو یا لُر بین فراموش

در ادامه ی معرفی شاعران لرستانی وظیفه ی خود دیدم که به معرفی دو تن از شاعران گرانقدر منطقه ی کوهدشت بپردازم.

مرحوم اسفندیار غضنفری امرائی و برادر بزرگش مرحوم اسداله امیرپور امرائی هر دو از فرزندان نظر علی خان امرائی (ملقب به امیر اشرف) خان مقتدر منطقه ی طرهان می باشند.

شایان ذکر است ،مرحوم نظرعلی خان امرائی خود نیز طبعی روان داشته است، که متأثر از طبع عشیره ای و صفای ایلیاتی وی بود. اکثر فرزندان مرحوم نظرعلی خان امرائی از مشاهیر و نخبگان لرستان بوده اند. ...

    یار محمدخان زردلانی معروف به یار محمدخان کرمانشاهی سردار بزرگ مشروطه به حق و به واقع از اولین قیام گران ملی و مردمی است که در قبال ناملایمات جامعه ایران عصر مشروطیت، عصری که خود می زیسته، احساس تعهد و تعرض نمود.

 پیش از آن قیام گرایانی چون میرزا کوچک خان جنگلی، کلنل محمدتقی خان پسیان، رئیس علی دلوار و ... به نحوی حاکمیت و زندگانی معیشت، ساختار سیاسی و نظامی و مناسبات نظامی و اداری دوران خود متعرض گردند، یار محمدخان با قیام خویش چنان اراده نمود تا با اهداء جان خود در راه وطن از استقلال و کیان ایران دفاع نماید، در پیرامون بینش های عقیدتی و جهان بینی و تفکرات دینی و مذهبی سردار ار محمدخان باز گفتار این مطلب الزامی است، در این خصوص اردشیر کشاورز نویسنده و محقق بزرگ در خصوص زندگی نامه سردار یار محمدخان در کتاب گُردِکُرد چنین می نویسد: "یار محمدخان از دامان پاک مادری ایلیاتی از طایفه بالوندِلک ...

مطالب این واژه شناسی با یاری آقای ساسان والیزاده مدیر وبلاگ " گفتار سبز" تهیه و تنظیم می شود.در نخستین فرصت شرح چگونگی این همکاری و لطف ویژه اقای والیزاده را خواهم نوشت. بخش چهارم این یادداشت ها نیز بزودی منتشر می شود. نظر و نقد خود را از بنده دریغ نفرمایید.

پر      par

به معنای دامن و کناره و پهلو از واژه های رایج در لکی است. این واژه در پهلوی به شکل par و در اوستا parena یا pariri دیده شده است. صورت لکی آن در این شعر مولوی به کار رفته است :

چشم را صد پر ز نور عکس رخ شماست

ای که هر دو چشم را یک پر مبادا بی شما

(شعر از زیرنویس برهان – دکتر معین)

پر در فارسی امروزه در واژه هایی چون پرچین ( کنار چیده شده) و پرستار ( در کنار ایستاده) دیده می شود.

در مقالات شمس این واژه به شکل " پره " آمده است :

«شخصی را دید از پره بیابان تنها می آید. گفت: این خضر باشد یا الیاس؟»

( مقالات شمس تبریزی به تصحیح موحد، نشر خوارزمی، ج 1، چ2، 1377 ص 229)

در مثنوی نیزآمده است :

برنشان پای آن سرگشته راند             

 گرد ازپره بیابان برفشاند

در تاریخ بیهقی آمده است :

" واعیان و مقدمان با لشکر انبوه ساخته در پره بیابان انداز راه دور برده فرسنگ و مرا اسب لنگ شد و بماندم"

( تاریخ بیهقی، تصنیف خواجه ابوالفضل محمدبن حسین بیهقی به کوشش دکتر خلیل خطیب رهبر ــ ج 3، ص 926، چاپ آفتاب تابستان 1374 )

فخر الدین اسعد گرگانی در شعری می گوید :

همیدون پره های کوه قارن          

 به پیشش هم چنان آمد که گلشن

( به نقل از لغت نامه )

پندام

در لکی این واژه به شکل پنمین panamin  وجود دارد. چنانکه پنمی panmi یعنی ورم کرد یا پنمیا panamya  به همین معنی در مقالات شمس آمده است :

...

یادآوری: در تنظیم این یادداشت از راهنمایی و دست نوشته های پژوهشگر ارجمند آقای ساسان والیزاده بهره برده ام.

لطف ایشان را می ستایم.

ایواره   evara

به مفهوم وقت عصر و هنگام غروب که در اشعار شاعران و در متون کلاسیک به شکل " ایوار " آمده است. البته دکتر محمود اکرامی نیز گزارش می دهد که درمیان کردهای خراسان نیز این واژه به شکل " ایوار " به کار می رود. هاتفی در بیتی گفته است :

شب و روز از رفتن بی درنگ

ز شبگیر و ایوارش آیند به تنگ

و " بندار رازی" نیز آورده است :

تو گر شبگیر در توران نمی روی

با آنان کی رسی که ایوار رانند ( لغت نامه دهخدا، ج8، ص599 )

و در حبیب السیر می خوانیم :

« یکی از لشگریان او که از شبگیر و ایوار فرار و پیکار به تنگ آمده بود ...»

( حبیب السیر ، ج 1، ص352 )

این واژه درپهلوی قدیم به شکل " ادوارک" تلفظ می شده است و دکتر معین تصریح می کند که تلفظ اصلی این واژه  ēvar   است و در قرون بعدی به ivar  تغییر یافته است. این واژه در گویش مردم کرمان هم به همیـــن نحو تلفظ می شود.

در برهان قاطع ذیل این واژه آمده است : « وقت عصر باشد که نماز دیگرش نیز می گویند چنانکه شبگیر را صبح خوانند وراه رفتن وقت عصر را ایوار کردن و وقت صبح را شبگیر نمودن گویند » در فرهنگ جهانگیر و رشیدی نیز همین معنی بیان شده است : « وقت عصر را گویند، چنانکه شبگیر صبح را » ابیات ذیل شواهد دیگری است :

آوخ نرسیدیم شبگیر و بایوار

در سایه همسایه دیوار بدیوار  ( از مولف چمن آرا )

ای ساربان خدا را پیوسته متصل دار

ایوار را به شبگیر، شبگیر را به ایوار  ( دیوان اشعار شیخ بهایی )

بتر      bater

به معنای "بدتر" در فارسی نیز با فتح "تاء" و مخفف بدتر است :

گر بگذری از تو یک بدش فردا

ناچاره از آن بتر بار آرد

بدی مارگرزه است از او دور باش

که بد بتر از مار گرزه گزد  ( در لفظ دری صص 36-35 )

 ...

ئالشت   āleŝt

عوض کردن، دادوستد

در واژه نامه چراغ هدایت واژه " آلش " به معنی عوض و بدل آمده است :

طالب آملی گوید :

صد جان بدل به یک نگه گرم می کنم

گرچه چشم نیم مست تو راضی به آلش است.

( چراغ هدایت ص 1004 ونیز ر.ک فرهنگ واژه گان کردی و لری ص 12 )

ار ar

در لکی بسیار پرکاربرد است و به معنای اگر است. این واژه به همین شکل که صورت تخفیف یافته ای از" آگر "تلقی می شود در اکثر ادب فارسی به کرار آمده است :

شاه می گوید : ای مردک برنج بدانه خوری ؟ گفت : آوخ !

گفت : من نیز خورم اربو "اگر باشد"

( مقالات شمس تبریزی، به تصحیح موحد ج 2: 79 ص 632

اژ  aż  

معادل حرف اضافه " از" در زبان فارسی

در بیتی از باباطاهر آمده است :

گر اژ (از) آ و نهی ایوانی آژگل

به پرجنبش کری و انوشه و ول

( به نقل از کتاب جستاری چند در فرهنگ ایران، ص 269 )

البته کاربرد این واژه در شعر باباطاهر چندان غریب نیست چه آنکه اصولا باباطاهر خود لک زبان بوده است !

اسر   asr

در لکی به معنای اشک چشم، در فرهنگ عمید مقلوب این واژه به شکل ارس ars  و به همین معنا آمده است و بیت ذیل نیز به عنوان شاهد ذکر شده است :

ز آهم بود یک شراره درخش

اَرَس را بود اَرس من مایه بخش

( فرهنگ عمید ص 104 )

بنده استاد عزيز بيرانوند را از ساليان دور مي شناسم. شاعر سخت كوشي كه فرهاد وار نان از سنگ مي گيرد و منت دونان نمي كشد. اين خبر را از ايسنا بخوانيد:

"مجموعه شعر گرين غم ، اثر عزيز بيرانوند كه اسفند ماه 84 به چاپ رسيده بود ، درشرف چاپ دوم است .

به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان (ايسنا ) _ منطقه لرستان ، اين مجموعه شعربه زبان لكي _ فارسي است و بيشتر اشعار آن در زمينه هاي عرفاني و مذهبي است .

اين كتاب كه توسط انتشارات شاپور خواست به چاپ رسيده است ، مورد استقبال بالايي در مناطق لك نشين استانهاي غرب كشور قرار گرفته است .

گفتني است برخي ، عزيز بازوند (بيرانوند ) را پدر دو بيتي لكي مي دانند زيرا معتقدند وي دو بيتي لكي را به اوج رسانده است .

وي همچنين اولين كسي است كه قالب «مثنوي _ دوبيتي » را به كاربرده است و در يكي از اشعار اين مجموعه به نام «ساقي نامه ي بلند » ، ازآن استفاده شده است . "

ضمن تبريك به استاد شعري از او را با هم مرور مي كنيم.

تا به روی خواهش بی جای دل در بسته‌ام

عهد يک رنگی به خال و زلف دلبر بسته‌ام

دفتر هستی ورق‌ها در ورق ٬ بر باد رفت

نی قلم از دست افتاده است و دفتر بسته‌ام

گوشه‌ی فقری گزيدم از ديار زندگی

تا کمر در ذکر ياهو چون قلندر بسته‌ام

لحظه‌های زندگی از زشت و زيبا بگذرد

آرزوی خويش را بر بال باور بسته‌ام

پاکی دل بايدش هر عارف روشن دلی

تهمت روشن دلی بر خويش کمتر بسته‌ام

گنج دنيا را بقايی نيست ٬عاقل گوش دار

بر خود از شولای فقر اين گونه زيور بسته‌ام

از ستمکاران گريزانم چو ياران علی

با عدالت تازه عهدی چون اباذر بسته‌ام

سالکا نوميدی از باران رحمت نارواست

دل به رحمت‌های بی پايان داور بسته‌ام

 مذاکرات به جاهای حساسی رسیده است.پس از ارسال بسته پیشنهادی اینجانب به ایشان طرف های مذاکره کننده یعنی مهدی و ابراهیم اندکی از مواضع خودشون عقب نشستند.از شما چه پنهان بنده هم بفهمی نفهمی چند گام جلو رفتم!البته آسه آسه! لازم به ذکر است که باز شناسی هویت لکی خط قرمز ماست. و همین جا هم قویا اعلام می کنیم که معرفی قوم لک حق مسلم ماست. این در حالی است که برای نشان دادن حسن نیت حتی پای میز تلفن امده و گفتگوی تلفنی پرخرجی با ابراهیم خدایی نماینده لک الاصل لرها انجام دادیم.

از آنجا که مباحث خیلی تخصصی و استراتژیک است ابراهیم پیشنهاد داده  کلیه مذاکرات محرمانه انجام شده و یا در "مجله اینترنتی لک"  باشد!معنی این حرف این است که بنده در وبلاگ لرها حرفی از مباحث لکی نزنم چون ممکن است لربلاگ ها باز بازی دراورند و حاشیه درست کنند و بحث را منحرف کنند.

به هرحال منتظر ادامه این مذاکرات شیرین باشید!

ساقي باوري جامي پي مستي

سودم مستين، زيان ژ هستي

جامي كه مغزم باوري و جوش

دنيا و مافيها بكم فراموش

 بدر تا يكجا پاك ژ گناه بوم

مستي باوري، فنا في الله بوم

مسلماني كر، من تشنه كامم

كافر زهدم، مريد جامم

فدات بام ساقي ترزوانم كه

من در ده دارم دواي گيانم كه

ژجام توحيد يكجا مستم كه

ذره ي ناچيزم تو باو هستم كه

بدر بنوشم و ياد مستان

پنجه ي ابليس پيچ ، خدا پرستان

ساقي پر بكه جام يكي مني

شايد بگذرم ژ ما و مني

ترجمه

- ساقي جامي به من ده تا مستم كند، زيرا سودم در مستي و زيانم در هوشياري است.

- جامي كه مغزم را به جوش آورد و دنيا و هر آنچه در آن است به فراموشي سپارم.

- بده تا يكباره از گناهان پاك گردم، مستم كند و در خدا فاني گردم.

-مسلماني كن كه من تشنه كام هستم، كافر زهد و مريد جام مي باشم.

-ساقي فدايت گردم، زبانم را تر كن دردمندم و دواي دردم را تو در دست داري.

-مرا يكباره از جام توحيد مست كن ذره اي ناچيز هستم، بيا و به من هستي ببخش.

-بده تا به ياد مستان بنوشم مردان خدايي كه پنجه ابليس را پيچ دادند.

- تو اي ساقي بيا و جام يك مني را پر كن، بلكه از منيت و خودخواهي بيرون آيم.

جام جم آنلاين گزارش داد قرآن "خط وشا" كه به زبان لكي و با دست‌‌خط كتابت شده است در آرامگاه شيخ اميرعلي روستاي دكامونه شهرستان سلسله نگهداري مي‌شود.

در نوشتن علامات اين قرآن از جوهر زعفران و براي تهيه جلد آن از تخته سه لا و پوست آهو استفاده شده است.
گفته مي شود مشابه اين قرآن در موزه شيراز وجود دارد.

قدمت اين قرآن 160 سال و فاصله خطوط آن دو سانتيمتر است و از اين رو به قرآن خط وشا (گشاد) معروف است.
جام جم آنلاين آورده است زبان لكي از شاخه زبان هاي غربي ايراني است. گويشوران لك در استان هاي غربي به ويژه لرستان، كرمانشاه و ايلام زندگي مي كنند.

اشاره : آنچه در پي مي آيد بخشي از بازتاب هاي انتشار "مجله اينترنتي لك" است. ناگفته پيداست كه چقدر اين مجله با استقبال لر زبانان مواجه شده و تولد آن را تبريك گفته اند [!]. همين اظهار نظر ها لزوم بازشناخت قوم لك را در پهنه زاگرس و در بستر ايران بزرگ دوچندان مي كند. لازم است اشاره كنم تاكيد ها از نگارنده است و موارد اصلاحي داخل كروشه آمده است.

يك لر بلاگ و اول ماجرا !

نه کاقز دیرم نه قلم دووات / درد دلکم بنویسم ارات ... نه مام وری وبلاگت نه لینکه میم بینت، نه ئه مورد مطالبیش نظره منویسنم ... علتش هم ممینی ارا وختی که سعادتمون داشتو خدمت هومه برار همتبار ئو همزوان شیرم برسیم ئو بوشم ...

یک لر بلاگ     دوشنبه 30 مرداد1385 ساعت: 14:46

مگر لر بودن جرم است!

سلام .. من فکر نمیکنم اینطور باشد یعنی بین شعبه های مختلف قوم لر اینقدر تفاوت باشد ولله من دوستانی داشته ام از ممسنی و بختیاری و الشتری و.. اینها همه تفاوت زبانیشان با فارسها هم قابل مقایسه با تفاوت کردی و ترکی نیست! از اظهار نظر شما تعجب میکنم درست است مطلب مال خود شنا نیست ظاهرا و نام نویسنده مطلب را هم ذکر کرده اید ولی خوب مطلب هر بیسوادی را که نباید نقل کنیم جون من یکبار دیگر این مطلب را بخوان:همان قدر لرها با لك‌ها داراي تمايزند كه كردها با ترك‌ها
کمی دقت کنی میفهمیم که من به عنوان یک اراکی همسایه لرها هم میتوانم بفهمم چقدر این گفته مزخرف است .. خوب اصلاحش کنید هیچ کدام از زبانهای ایرانی اینقدر باهم تفاوت ندارند حتی کردی و فارسی!
در ضمن این چه بلائیست ما را گرفته است که اینقدر روی تفاوتهایمان تکاید[تاكيد]میکنیم و لابد به تفاوتها افتخار میکنیم مگر لر بودن جرم است که شما اینطور از آن میگریزید؟؟؟ به جای ان نکات مشترکتان را با همتبارانتان تقویت کنید ..

هموطن   سه شنبه 7 شهريور1385 ساعت: 14:23

این واقعیت را بپذیريد!

سلام خیلی از حضورتان در وبلاگ"مجله اینترنتی لک" خوشحال شدم.
من مخلص برادر های لر و به ویژه "بچوون خورمووه" هستم.
برای وبلاگ گروهی هم حرفی ندارم و آماده همکاری هستم.
فقط یک نکته به در بگویم تا دیوار !(همان ابراهیم خدایی عزیز!) بشنود:
همان که لر ها از مصادره شدن نامشان توسط کرد ها ناخرسند و گلایه مند هستند لک ها هم مایل نیستند به غلط لر خطاب شوند .
آقای خدایی که بسار نگاه محققانه و دقیقی دارند باید این واقعیت را بپذیرند.
البه ما به همسایگی و همزیستی خود با لرها افتخار می کنیم و آن ها را برادران خوب خود می دانیم .

بابك هوريا    چهارشنبه 8 شهريور1385 ساعت: 9:43

البته خیلی با هم فرق دارن ولی...
راستش تا اونجایی که من می دونم لرها و لکها رو نمی شه از هم تفکیک کرد
چون خیلی با هم اشتراک دارن
با اینکه چندین ساله که توی خرم آباد هستم ولی نتونستم لرها و لکها رو از هم جدا بدونم
البته خیلی با هم فرق دارن
ولی................

مسي   چهارشنبه 8 شهريور1385 ساعت: 18:1

تا بوده و بوده گفتن لک و لر!

مشکل اینجا است که اون که نوشته بین لرها ولکها به اندازه کردها و ترکها فاصله است ف[،] نه مقیاس می دونه نه می دونه بین ایرانی و ایرانی فاصله گذاشتن حرفی بیش از یک سخن کودکانه نیست و چیزی جز به سخره گرفتن رو لیاقت نداره .

تا بوده و بوده گفتن لک و لر .
تا بوده و بوده نه راه و رسم زندگی ما با اونها فرق داشته و نه ...
اینکه لکها زبانی شیرین دارند و این زبان بر خلاف لری اغلب برای همه قابل فهم نیست درست ولی این دلیل بر این نمی شه که لر نباشند . ایرانی یعنی هزار ان قوم و قبیله ف [،]حالا اگر لرها چندین قوم و نگرش داشته باشند چه اشکال دارد ؟!

باید گفت نه لر خرم آبادی و نه لر بروجردی و نه لر الشتری با نام قبیله لک ف[،] نه بر هم برتری دارند و نه هیچ کدام از هم کمترم اند[كمترند] .
لر لر است ، مال هرکجا باشد ، خواه در جنوب ایران ، خواه در قسمتی از عراق و خواه در قلب لرستان .
و ما به لربودنمان می بالیم و سالها تمدن و فرهنگ لرتباران را افتخار می کنیم .

مهدی جان دلخور نشو . همواره کوته فکران بسیار بوده اند[!] .
دلخوری ندارد .
غنای فرهنگ لر آنقدر دارد که برای کل فرهنگها گوشه ای کنار گذاریم و هنوز برای خودمان باقی ماند[!] .

رضا خرم آبادی    چهارشنبه 8 شهريور1385 ساعت: 8:201

سخت نگیرید!
مثل اینکه ما از قافله خیلی عقبیم.
ولی مبارک باشه.شما هم این موضوع رو سخت نگیرید ما چند ساله کنار هم زندگی می کنیم هر کی به زبون خودش با هم فامیلیم .و قاطی شدیم مهم نیست

شیرین    چهارشنبه 8 شهريور1385 ساعت: 23:45

لک یعنی چه!

اولندش ترجمه کن ببینم لک یعنی چه [!].. آخه من فارسی زبان نیستم . ترو خدا واژه هائی بکار ببرید به سوادم قد بده .. بعدشم .. لر و کرد و ترک و لک و فارس و عرب و عجم .. همه بنده یه خدائیم و همه یه خدا رو بندگی میکنیم . یعنی چه . این تعصب الکی ... جوووووووووووون .. نسق گیری رو باش حالیدی ..

کمند..سراب  پنجشنبه 9 شهريور1385 ساعت: 2:1

به جای اینکارهای بیهوده!

به نظر من به جای اینکه بیاییم به خاطر مسایل اینچنینی با هم کل کل کنیم بهتر است که دست در دست هم این ویرانه را [!] دوباره ایران کنیم .
دوست[دوستي]  دارم که بعد از 28 تحصیل و تدریس در آمریکا به ایران آمده بود میگفت که در آنجا هم زمانی محل سکونت و نوع گویش نشانه ای از برتری بود و بعضی از اساتید مبالغ هنگفتی هزینه متقبل می شدند تا بتوانند لهجه خود را تغییر دهند تا در کارشان پیشرفت داشته باشند ولی الان آن موضوعات برایشان هیچ اهمیتی ندارد . چون به این واقعیت پی برده اند که زبان و کشور نیست که نشانه برتری است بلکه عملی که انجام میدهیم مهم است . امیدوارم که ما ایرانی ها بتوانیم به جای اینکارهای بیهوده دنبال فن آوری و پیشرفت برویم و از این راه هم به دیگران کمکی کرده باشیم و هم خودمان را به جایی برسانیم .
در ضمن اگر کسی توانست ثابت کند که در 2500 سال پیش از چه نژاد و چه مملکتی بوده است من یک جایزه ارزشمند به او خواهم داد .

کوروش  پنجشنبه 9 شهريور1385 ساعت: 4:22

چه جاي پرداختن به موضوعات تفرقه برانگيز!

سلام همتبار
بايد بگويم در دنياي امروز كه همگان به سوي يكرنگ شدن مي روند (جداي از خوب بودن و يا بد بودن اي[اين]  مسيله[مسئله])چه جاي پرداختن به موضوعات تفرقه برانگيز است

مجتبی  پنجشنبه 9 شهريور1385 ساعت: 19:39

حريم مهرورزي: پیشنهاد ایشان را برای تبادل لینک رد کردم!

بنده همان روز نخستی که عجله دوستان را در نشریه لک دیدم پیشنهاد ایشان را برای تبادل لینک رد کردم و عنوان کردم دلیلش را هم اگر خواستند تلفن بزنند تا عرض کنم، راستش بنده دیگر خسته شدم از بس به این سایتهای به اصطلاح لکستان و.. سرزدم و سعی کردم آنها را به یک گفتگوی منطقی بکشانم اینست که گمان بردم ایشان برای شنیدن شفاهی پاسخشان به من تلفن خواهند کرد که ظاهرا این کار را نکردند ... من این گفتگو نکردن عزیزان مدعی لکی را پای این میگذارم که این عزیزان نه لک و نه لرستانی که اساسا کرد و کردستانیهایی هستند که سالهاست برای تحریف لرستان و تجزیه و سپس هضم قوم لر در دل کرد هزینه میکنند[!].

من هنوز امیدوارم دوست عزیز نویسنده مطلب مذکور واقعا یک لک زبان باشد و بخواهد واقعا و عمیقا دنبال حقیقت و حقانیت هویت خویش باشند نه به فکر شعر و شعار ... وارد گفتگو شوند و واقعا ببینند چه کسی اولین بار بابا را لر نامید و صد البته زبانش را لکی دانست، جالب است بدانید اولین کسی که این سخن را به طور جدی مطرح کرد و از لر بودن بابا دفاع کرد یک لک زبان بود. اگر ایشان میخواهند بدانند آن استاد لک زبان که بین زبانش را لکی و قومیتش را لر معرفی کرد تماس بگیرند تا خدمتشان عرض کنم! بعید میدانم کسی مدعی لکشناسی و تعصب لکی باشد سواد هم داشته باشد اما آثار آن استاد بینظیر ادبیات لرستان را نخوانده باشد.

یک لر بلاگ  پنجشنبه 9 شهريور1385 ساعت: 21:3

جسارت نمی کنم ولی شما تازه آغاز کرده اید!

در مورد نظراتی که ابراز داشته اید باید نکاتی به اطلاعتان برسانم. جدا کردن لر و لک در لرستان کار دشواری است و به نظر بنده کار صحیحی هم نیست. بخش اعظمی از تاریخ ،ادبیات و موسیقی لرستان به زبان لکی است.جسارت نمی کنم ولی شما تازه آغاز کرده اید. شخص بنده ازعلاقمندان ادبیات مکتوب و منقول هم استانیهای لک زبانم هستم و زبان لکی را بسیار دوست داشته و خواهم داشت. اگر آرشیو وبلاگ را نگاه کنید به معرفی شاعران لک زبان پرداخته ام(ملا منوچهرکولیوند، ملاحقعلی سیاهپوش و ...) و بسیاری از دوستان صمیمی،همکاران،همسایگان و حتی بستگان نسبی و سببی بنده نیز لک زبان اند. و اصلا مشکلی روی مصادره نام و تمدن همدیگر نداریم. [...] نه کردها نام لرها را مصادره کرده اند و نه قادر به این کار هستند. دلایل اثبات این مطلب هم تاریخ کهن لرستان است...

اما در مورد لک و لر موضوع متفاوت است چون اینها به سختی در هم ادغام شده اند. و بنده و امثال بنده نیز اصراری نداریم که لک ها را لر به حساب بیاوریم، ویا بخواهیم نام آنان را مصادره کنیم.ولی واضح و مبرهن است که برادران(به قول خودتان) لک ما هم سالیانی دراز است که در لرستان زندگی می کنند و به نظر حقیر آنان نیز باید برای اعتلای نام لرستان تلاش نمایند نه انشقاق پدید بیاورند این نکته را هم بگویم که لکهایی که شما سخن از آنان رانده اید در سالهای اخیر نیمی از شهر خرم آباد را ساکن شده اند. حالا ما بیائیم و بگوییم که لکها سرزمینهای ما را مصادره کرده اند!!! ابداً بحث مصادره و این حرفها نیست. گذشته از اینها اگر لکها را هم قومی جدا به حساب بیاوریم باز بحمد الله تاریخ و فرهنگ لرستان به قدری غنی است که از حقانیت خود دفاع کند و نیازی به مصادره نام لکها احساس نمی شود[!].

متاسفانه حال که این دوست عزیزمان (نویسنده این پست ) بین لک و لر این قدر تفاوت می بیند. به قول لری ما : عیسی وٍ دینش موسی هم و دینش !!

[...]عقیده ی بنده این است که نباید وقتمان را صرف این مسایل کنیم بلکه باید دست در دست هم نهیم به مهر میهن خویش را کنیم آباد. به وضوح معلوم است که دستهایی در کار است که بین مردم این سرزمین کهن(تمام ایران) تفرقه بیندازد و بعضی از خود ما هم نادانسته به این مسایل دامن می زنیم
لرستان ما حتی روستاهایی دارد که نیمی به زبان لری و نیمی لکی صحبت می کنند .در شهر خرم آباد شاید نیمی لک زبان باشند ولی تال [تا]جایی که من در یاد دارم هیچ کدام از آنها نمی گوید ما لر نیستیم وما مثل کرد و ترک با هم متفاوتیم . هم لرزبانان و هم لک زبانان به راحتی زبان همدیگر را می فهمند و حتی به زبان یکدیگر هم صحبت می کنند.

تمام کاستهایی که در راستای موسیقی شکوهمند این دیار منتشر می شوند چه هنرمندان لک زبان باشند چه لر زبان نیمی لکی ونیمی لری است همه ی این مسایل حکایت از پیوندی ناگسستنی می کند.
دسِکَم به گر یه دس دَن نیره طاقت و تونای روژ تَن نیره

مهدی    پنجشنبه 9 شهريور1385 ساعت: 12:8

اين حكايت همچنان باقي است ...

 اقای مهدی / مدیر وبلاگ "تاریخ و ادبیات لرستان " /مطالبی در باره مجله اینترنتی لک نوشته و معلوم است ابهاماتی در ذهن ایشان شکل گرفته است. متن ذیل پاسخی است که در کامنت ایشان گذاشته ام و در اینجا هم برای اطلاع خوانندگان مجله تکرار می کنم. در ضمن بنا دارم همه نظرات را به مرور در همین پست منعکس کنم تا بتوانم نمای روشنی از موافقان و منتقدان این وب نوشته ها بدست دهم .

 مهدی عزیز!

                                                                                   نوشته‌ي رضا حسنوند / الشتر

نمي‌دانم چه كسي براي اولين بار بابا طاهر را لر دانسته و دچار اين اشتباه شده است ؟ اين اشتباه در نوع خود جالب است زيرا از طرفي لك ها را لر دانسته در صورتي كه اين‌گونه نيست  و همان قدر لرها  با لك‌ها داراي تمايزند كه كردها با ترك‌ها، و ديگر آن‌كه اين اشتباه باعث شد تا هرگز كسي به فكرتحقيق و شرح و بيان  اين به اصطلاح فهلويات نباشد و هماره در هاله اي از ابهام بمانند. براين  انتساب زباني افراد، لازمه اش آن است كه به يقين بدانيم كه  مباحث و قوانين آن گويش و زبان بر چه منوالي است آن‌گاه قضاوت كنيم.

     سال‌هاست كه ادباي ما شعر شاعراني را كه در گستره زباني فارسي قابل فهم نيست فهلويات مي‌نامند. ولي هنوز كسي متوجه نشده است كه ذكر كلمه فهلويات دردي را دوا نمي‌كند بلكه بايد دنبال آن بود كه معاني اين اشعار استخراج شود و ريشه‌ي زباني و گويشي آن‌ها مشخص گردد.

     يكي از اين قربانيان هميشه‌ي تاريخ ادب فارسي«بابا طاهرعريان » همداني نشين است. و او نيز مانند بسياري از شاعران ما كه زادگاهشان شهري و زيستگاهشان شهر ديگر بوده است به همداني شهرت يافته است و اساساً زادگاهش يكي از شهرهاي لك زبان ...

جسد كريم خان زند در محل موزه پارس (كلاه فرنگي) شيراز در سال 82كشف شد

 احمد محيط طباطبايي معاون معرفي و آموزش ميراث فرهنگي دراين باره مي گويد: پس از فوت كريم خان جسد وي در شاه نشين شرقي عمارت كلاه فرنگي به خاك سپرده مي شود و پس از 12 سال بدليل كينه آغا محمدخان قاجـار و بدستور وي استخوانهاي باقيمانده جسد از اين محل خارج و به كاخ گلستان انتقال مي يابد. با اين وجود همواره بخش شاه نشين شرقي عمارت كلاه فرنگي به آرامگاه وكيل معروف بوده است.

 در زمان پهلوي اول طي مراسم خاصي بقاياي جسد كريم خان زند از كاخ گلستان خارج و با انتقال به شيراز در عمارت كلاه فرنگي دفن شده است.

  محيط طبـاطبـايي افزود: اخيرا و در راستاي ساماندهي عمـارت كلاه فرنگي
جهت تبديل به موزه زنديه محل قبر نيز ساماندهي شد و سنگ قبر جديدي آن در دست ساخت است.

كوورگن گن باي ،بوينه هماري

بچمه ديار دوس و سرسواري

آنچه در پی می آید متن کامل مقاله ای است که راجع به لک ها در نشریه "خانواده سبز"منتشر شده است . اگر چه اطلاعات این مقاله به رغم جنبه های مثبت آن فاقد مستندات کافی است و نیز اگر چه محل چاپ آن یعنی انتشار در یک نشریه عامیانه دارای اشکال است اما از آنجا در نوع خود می تواند اطلاعات مناسبی راجع به قوم لک به خوانندگان منتقل کند تصمیم به درج ان در "مجله اینترنتی لک" گرفتم:

زاگرس نشينان قوم لك

    قوم لك يكي از اقوام ايراني ساكن در منطقه غرب ايران هستند و به عبارتي جزو زاگرس‌نشينان به حساب مي‌آيند. اين مقاله به بررسي وضعيت جغرافيايي و سرزمين لك‌ها، زبان و موسيقي، مذهب، آداب و رسوم و مراسم ازدواج آنان به طور خلاصه مي‌پردازد.
    
     پراكندگي جغرافيايي

   لك‌ها از حيث پراكندگي در ميان چهار استان غرب كشور قرار دارند. يعني درجنوب استان همدان، شمال غربي و غرب استان لرستان، شمال شرقي و شرق استان كرمانشاه و قسمتهاي شمالي استان ايلام، زندگي مي‌كنند.
    گفتني است در زمان فتحعلي شاه قاجار چند تيره از لك‌ها به ظهران چاي زنجان رفته ...

بهار باد از فصل های درخشان موسیقی لرستان است . در این کاست حنجره زخمی زاگرس/ایرج عزیز/ به زیباترین شکل نغمه های لکی و لری را معرفی می کند.

برای شندین این کاست به اینجا مراجعه کنید.

خواننده : ايرج رحمانپور ، علي اكبر شكارچي

 زمان : ٦٠ دقيقه

تاريخ نشر : ١٣٨٢

ناشر : خانه هنر

نوازنده
   ويلن و ويلن آلتو و عود : ارسلان كامكار - ويلن : رضا عالمي ، همايون رحيميان - ويلنسل : كريم باقري - تار و سه تار : شهريار فريوسفي - سنتور : اردوان كامكار - ني : شهاب فياض - تنبك و دهل : بيژن كامكار - سرنا : سيد جلال محمدي - كمانچه : علي اكبر شكارچي

روي الف:
   بهارباد

روی ب:
   برداشتي از علي دوستي ، ترانه برف رنگارنگ ، ترانه عروسي ، باده محبت

                                                                                             هوشنگ حبيبي - خرم آباد
دو چشم منتظر، پر مي زد از عمق كمي جان در پياده رو
سراسيمه تر از هر شب، قدم مي زد زمستان در پياده رو
كسي برفي تر از چترش، خيابان را پياده مي خرامد، ژرف
مشام كودكي را مي دود زنبيلي از نان در پياده رو
دو چشم منتظر آن سوتر از افسانه هاي يوش تا دريا
غريبانه تر از ديروز دارد مي دهد جان در پياده رو
دمادم مشق گريه مي نويسد، دخترك در دفتر بختش
به جاي «توي جنگل با ترانه» باز باران در پياده رو
برقص اي دختر باران به ضرب زوزه ي باد و دف دوران
كه در آيين ما جرمي ندارد رقص دندان در پياده رو
هميشه جذر زجر من برابر مي شود با خاطرات تو
كه بي سايه فشرده زير راديكال ايوان در پياده رو

و لختي آنطرف تر سايه مي پاشند روي دختري كه، سرد
شبي خشكش زده روي طناب خيس باران در پياده رو